دولت فرانسه از پایان اکتبر ۲۰۲۶ چند قاعده‌ی مهم درباره‌ی اقامت و کار شهروندان خارجیِ غیراروپایی را تغییر داده است. مهم‌ترینِ این تغییرها کوتاه‌تر شدن مهلت پاسخ استانداری (پرفکتور) به درخواست کارت اقامت است: این مهلت برای بیشتر درخواست‌ها از چهار ماه به ۹۰ روز کاهش یافته است.
این تغییرات بر پایه‌ی فرمان شماره‌ی ۱۰۰۱-۲۰۲۶ مورخ ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ است که دستورالعمل اروپایی «مجوز واحد» (اقامت و کار) را در قانون فرانسه اجرا می‌کند. سایت رسمی دولت فرانسه (Service-Public) روز ۶ نوامبر جزئیات آن را منتشر کرد و طبق این گزارش، قواعد تازه از ۳۰ اکتبر اجرایی شده‌اند.
چه چیزهایی تغییر کرده است؟
۱. پاسخ به درخواست اقامت: حداکثر ۹۰ روز
استانداری برای بیشتر پرونده‌های اقامت باید ظرف ۹۰ روز تصمیم بگیرد. پیش از این، این مهلت چهار ماه بود. اگر پرونده‌ای پیچیدگی خاصی داشته باشد، این مدت حداکثر ۳۰ روز دیگر قابل تمدید است.
۲. تغییر کارفرما پس از ۶ ماه، نه ۱۲ ماه
کارگر خارجی که برای نخستین بار مجوز کار در فرانسه گرفته، تا مدتی حق نداشت کارفرمای خود را عوض کند. این مدت از ۱۲ ماه به ۶ ماه کاهش یافته است.
۳. کارت «کارگر موقت»: بیکاری ناخواسته دیگر به معنای از دست دادن اقامت نیست
دارندگان کارت اقامت «travailleur temporaire» که با قرارداد موقت (CDD) کار می‌کنند، اگر بدون خواست خودشان بیکار شوند، حق اقامتشان را حفظ می‌کنند؛ به شرط آنکه در طول اعتبار کارت بیش از سه ماه بیکار نمانند. برای کسانی که در کار قبلی قربانی شرایطی مانند قاچاق انسان، کار اجباری یا شرایط مغایر با کرامت انسانی بوده‌اند، این سقف شش ماه است.
۴. کارت «Talent – کارت آبی اروپا»: فرصت شش‌ماهه برای پیدا کردن کار تازه
این کارت مخصوص دارندگان مدرک دانشگاهی دست‌کم سه‌ساله است. اگر استانداری بخواهد به دلیل تخلف کارفرما (مثلاً در پرداخت حق بیمه یا مالیات یا رعایت حقوق کارگر) کارت را لغو کند یا تمدید نکند، اکنون موظف است اول به خود کارگر فرصت بدهد تا کار تازه‌ای پیدا کند. این فرصت شش ماه از تاریخ ابلاغ تصمیم است و می‌تواند تا پایان دوره‌ی حق بیمه‌ی بیکاری فرد تمدید شود.
۵. مدت اعتبار کارت بر اساس طول قرارداد
- قرارداد دو سال یا بیشتر: کارت به اندازه‌ی مدت قرارداد صادر می‌شود، حداکثر تا چهار سال.
- قرارداد کمتر از دو سال: کارت به اندازه‌ی مدت قرارداد به‌علاوه‌ی سه ماه صادر می‌شود، حداکثر تا دو سال.
به گفته‌ی Service-Public، این بند بیشتر یادآوری و یکسان‌سازی قواعد موجود است تا یک قاعده‌ی کاملاً تازه. همچنین برای کارت‌های «انتقال درون‌شرکتی» (ICT) سقف حقوق تازه‌ای تعیین خواهد شد که رقم آن هنوز با بخشنامه‌ی وزارتی اعلام نشده است.
صف ۹۳۰ هزار پرونده‌ی تمدید
این تغییرات در حالی اعلام می‌شود که بسیاری از خارجی‌های مقیم فرانسه ماه‌ها برای تمدید کارت اقامت خود منتظر می‌مانند. لوران نونیز، وزیر کشور فرانسه، روز ۲ نوامبر در کمیسیون قوانین مجلس ملی گفت که کاهش صف پرونده‌های تمدید «اولویتی مهم» است. به گزارش رسانه‌های فرانسوی، طبق آمار وزارت کشور در آوریل گذشته حدود ۹۳۰ هزار پرونده در انتظار رسیدگی بود. وزیر تأیید کرد که این صف کوتاه‌تر شده اما هنوز بزرگ است، و رقم تازه‌ای اعلام نکرد.
دولت در بهار امسال ۵۰۰ نیروی موقت استخدام کرد و ۲ میلیون یورو برای اضافه‌کاری کارمندان اختصاص داد تا پرونده‌های معوق سریع‌تر بررسی شوند. نونیز گفت این طرح «بسیار مفید» بوده و ممکن است در سال ۲۰۲۷ هم تکرار شود. شورای دولتی فرانسه (Conseil d’État) نیز در ماه مه دولت را موظف کرده بود ظرف شش ماه مشکلات سامانه‌ی اینترنتی ANEF را برطرف کند؛ سامانه‌ای که از سال ۲۰۲۱ همه‌ی درخواست‌ها و تمدیدهای اقامت باید از طریق آن ثبت شوند.
این خبر برای ما چه معنایی دارد؟
برای ایرانیانی که با کارت اقامت کاری در فرانسه زندگی می‌کنند، به‌ویژه تازه‌واردها، کوتاه شدن مهلت تغییر کارفرما و حفظ اقامت در دوره‌های کوتاه بیکاری خبر خوبی است. با این حال، این قواعد به نوع کارت و شرایط هر فرد بستگی دارد. پیش از هر تصمیمی، متن رسمی فرمان را در سایت Légifrance ببینید و برای پرونده‌ی شخصی خود با استانداری محل سکونت یا یک مشاور حقوقی معتبر مشورت کنید.
منابع: Service-Public.gouv.fr (۶ نوامبر ۲۰۲۶)، Banque des Territoires، Observalgérie
